Women on Boards: Jak przygotować się na nowe wyzwania i możliwości?
Rewolucja w kadrach: Women on Boards!
Chociaż unijne prawo zakazuje dyskryminacji ze względu na płeć, a badania (1) potwierdzają, że wyniki finansowe spółek zarządzanych przez kobiety i mężczyzn są lepsze niż tych zarządzanych przez samych mężczyzn, to kobiety wciąż są niedoreprezentowane na najwyższych stanowiskach w spółkach w całej UE. W Polsce udział kobiet w zarządach i radach nadzorczych jest niższy niż średnia unijna. Ale nadchodzą zmiany!
Szansą na poprawę sytuacji jest wejście w życie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2381 w sprawie poprawy równowagi płci wśród dyrektorów spółek giełdowych oraz powiązanych środków, czyli tzw. dyrektywy „Women on Boards”, która zakłada, by do lipca 2026 roku kobiety stanowiły co najmniej 40% składu rad nadzorczych lub minimum 33% łącznego składu zarządu i rady nadzorczej w największych spółkach. Obecnie pierwszy ze wspomnianych celów spełnia jedynie 16, a drugi 24 spośród 140 największych spółek notowanych na GPW (2). Za niedotrzymanie obowiązku wynikającego z nowych przepisów przewidziane są kary w wysokości nawet 10% rocznego przychodu.
Praca w radzie nadzorczej lub zarządzie
Wymagania formalne
Objęcie stanowiska w radzie nadzorczej lub zarządzie wymaga spełnienia konkretnych kryteriów, które różnią się w zależności od rodzaju organu oraz typu spółki.
Rada nadzorcza: Od członków rad nadzorczych bezwzględnie wymaga się ukończenia studiów wyższych oraz posiadania co najmniej pięcioletniego doświadczenia zawodowego (3). W przypadku spółek Skarbu Państwa, kandydaci dodatkowo muszą zdać Egzamin dla kandydatów na członków organów nadzorczych (4) lub spełniać przynajmniej jeden z dodatkowych wymogów, np.:
- Posiadanie stopnia doktora w dziedzinie nauk prawnych, ekonomicznych lub technicznych,
- Posiadanie tytułu zawodowego radcy prawnego, adwokata, biegłego rewidenta, doradcy podatkowego, inwestycyjnego lub restrukturyzacyjnego,
- Posiadanie certyfikatu CFA, FIIA, ACCA, CFF,
- Ukończenie studiów MBA.
Zarząd: Rola członka zarządu wymaga intensywnego zaangażowania w codzienne operacje firmy oraz kilkuletniego doświadczenia w zarządzaniu na poziomie kierowniczym. Kandydaci powinni wyróżniać się szeroką wiedzą i praktyką w obszarach obejmujących zarządzanie, znajomość rynku, na jakim działa firma, a także zagadnienia prawne i finansowe. Istotne są również umiejętności strategicznego myślenia i inicjatywa we wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań. W dobie cyfryzacji przedsiębiorstwa oczekują od członków zarządu kompetencji umożliwiających prowadzenie transformacji technologicznych oraz rozwijanie nowych modeli biznesowych. W cenie są także zdolności zarządzania kryzysowego, rozwijanie zespołów oraz kształtowanie kultury organizacyjnej, co wspiera efektywne przystosowanie się do dynamicznie zmieniającego się otoczenia biznesowego.
Pamiętaj, że przedstawione powyżej wymagania to jedynie ogólne wytyczne – każda firma może zawrzeć w ogłoszeniu o pracę swoje specyficzne oczekiwania. Przed wysłaniem aplikacji warto zapoznać się ze szczegółami procesu rekrutacyjnego, ponieważ od kandydatów może wymagać się dodatkowych kursów czy kwalifikacji.
Wskazówki
Choć formalne wymagania stanowią podstawę, na powodzenie w objęciu stanowiska w radzie nadzorczej lub zarządzie mogą wpłynąć również inne czynniki. Oto nasze wskazówki:
1. Narzędzia aplikacyjne (CV, list motywacyjny, profil na LinkedIn)
Czy Twoje narzędzia są dostosowane do Twojej grupy docelowej: headhunterów vs. decydentów? Czy przekazują Twoje USP? Czy są aktualne i bezbłędne? Czy Twój wizerunek na LinkedIn jest nienaganny i prezentuje Cię w jak najlepszym świetle? Upewnij się, że możesz odpowiedzieć „tak” na wszystkie powyższe pytania. Twoje narzędzia aplikacyjne mogą Ci pomóc objąć stanowisko, ale mogą także przeszkodzić w poszukiwaniach.
Ponadto, warto również poświęcić czas na przygotowanie się do poprawnego wypełnienia specjalnych kwestionariuszy, które są niezbędne w procesie rekrutacji do zarządów i rad nadzorczych oraz na skompletowanie wymaganych dokumentów (np. dokumentów potwierdzających wykształcenie i doświadczenie zawodowe, wypis z KRK, zaświadczenie właściwych organów podatkowych).
2. Headhunterzy i kontakt bezpośredni
Na rynku są obecne firmy executive search specjalizujące się w wyszukiwaniu kandydatów na stanowiska w radach nadzorczych lub zarządach. Pamiętaj jednak, że to od charakteru firmy zależy, jaka strategia sprawdzi się najlepiej. W przypadku niektórych przedsiębiorstw dobrym rozwiązaniem będzie networking „po cichu”, a w przypadku pozostałych – kontakt bezpośredni.
3. Networking
Aktywność na branżowych konferencjach, publikowanie artykułów eksperckich oraz rozwijanie sieci kontaktów to skuteczne sposoby na zwiększenie swojej widoczności w środowisku biznesowym. Networking odgrywa kluczową rolę w procesie rekrutacji do rad nadzorczych i zarządów, ponieważ wiele stanowisk na tym poziomie obsadza się poprzez rekomendacje i nieformalny kontakt. Kandydaci, którzy aktywnie budują swoją sieć kontaktów, mają większe szanse na dotarcie do decydentów i zdobycie informacji o nadchodzących otwartych pozycjach, które często nie są publikowane publicznie. Networking pozwala również na budowanie zaufania i weryfikację kompetencji przez osoby już pełniące rolę w radzie lub zarządzie, co zwiększa prawdopodobieństwo rozważenia kandydatury danej osoby na wysokie stanowisko.
Dodatkowo, w Polsce działa wiele organizacji wspierających kobiety w rozwoju kariery, również na stanowiskach zarządczych. Do takich inicjatyw należą m.in. Fundacja Liderek Biznesu czy Vital Voices Poland, które oferują szkolenia, warsztaty oraz programy mentoringowe.
Udział w tego rodzaju projektach to nie tylko szansa na rozwój kompetencji zawodowych i umiejętności liderskich, ale również okazja do wymiany doświadczeń, nawiązywania wartościowych relacji z innymi uczestniczkami i ekspertkami oraz budowania rozpoznawalności w świecie biznesu – kluczowego elementu w drodze do objęcia wymarzonego stanowiska.
4. Rozwijanie kompetencji miękkich
Umiejętność negocjacji, komunikacji czy zarządzania zespołem to kompetencje, które są wysoko cenione w zarządach i radach nadzorczych. Aby je rozwijać, warto brać udział w szkoleniach, korzystać z mentoringu oraz systematycznie doskonalić się dzięki feedbackowi i literaturze branżowej. Ważne jest także regularne podejmowanie wyzwań, które pozwolą na praktyczne trenowanie tych umiejętności w codziennej pracy.
5. Regularne podnoszenie kwalifikacji
Ukończenie studiów MBA lub zdobycie certyfikatów takich, jak CFA, FIIA czy ACCA może znacząco zwiększyć szanse na objęcie stanowisk w radzie nadzorczej. Takie kwalifikacje nie tylko dostarczają wiedzy, ale także otwierają drzwi do ważnych kontaktów zawodowych.
6. Rozmowy rekrutacyjne
Warto z wyprzedzeniem zadbać o kompleksowe przygotowanie do rozmowy rekrutacyjnej, ponieważ jest to proces o dużej złożoności, często przeprowadzany przed komisją składającą się z kilku osób i znacząco różni się od typowego procesu rekrutacyjnego. Kandydat jest oceniany nie tylko pod kątem wiedzy o działalności firmy i branży, ale także znajomości zaawansowanych zagadnień zarządzania oraz specyficznych regulacji obowiązujących w spółkach, szczególnie tych z udziałem Skarbu Państwa (5). W przypadku rekrutacji na stanowiska o określonej specjalizacji, takiej jak finanse, produkcja, sprzedaż i marketing czy zasoby ludzkie, rozmowa kwalifikacyjna koncentruje się również na wiedzy i doświadczeniu w tych dziedzinach. Każdy członek komisji indywidualnie ocenia odpowiedzi kandydata, co pozwala na pełniejszą i bardziej obiektywną analizę jego kompetencji.
Podsumowanie
Podsumowując, dyrektywa Women on Boards to przełomowy krok w stronę większej różnorodności płciowej na najwyższych stanowiskach zarządczych. Wprowadza konkretne wymogi dla największych spółek w UE, które do 2026 roku mają zapewnić 40% udział kobiet w radach nadzorczych lub 33% udział kobiet w łącznym składzie zarządu i rady nadzorczej.
Z jednej strony, firmy będą musiały dostosować swoje struktury, by uniknąć sankcji, z drugiej – zyskają szansę na zbudowanie bardziej zróżnicowanej kultury zarządzania, która – jak pokazują badania (6) – sprzyja lepszym wynikom finansowym i długofalowej stabilności. Dla kandydatek aspirujących na te stanowiska oznacza to konieczność gruntownego przygotowania. Oprócz spełnienia wymogów formalnych ważne jest, by zadbały o profesjonalne narzędzia aplikacyjne, widoczność w branży oraz networking. Warto także inwestować w rozwój kompetencji miękkich i specjalistycznych kwalifikacji, takich jak MBA czy certyfikaty branżowe, które mogą stanowić istotny atut w rekrutacji.
Proces ten, choć wymagający, może przyczynić się do pozytywnych zmian nie tylko w strukturze firm, ale i całym otoczeniu biznesowym, promując bardziej inkluzyjne, innowacyjne i zrównoważone zarządzanie.
Czy zdarzyło Ci się doświadczyć dyskryminacji ze względu na płeć w środowisku pracy? Szukasz pracy w radzie nadzorczej lub zarządzie? Zgłoś się po bezpłatną 20-30-minutową Konsultację Kariery poprzez ten link lub wysyłając mail bezpośrednio na adres Contact@CareerAngels.eu | Temat: Women on Boards
(1) Źródło: Kadry.infor.pl. 33% składu zarządów i rad nadzorczych firm od 2026 roku będą stanowiły kobiety: link
(2) Źródło: Parkiet. Dyrektywa rozbije szklany sufit na giełdzie. Będzie kadrowa rewolucja: link
(3) Źródło: Studia-online.pl. Członek rady nadzorczej – jakie są wymogi na to stanowisko?: link
Uniwersytety WSB MERITO. Dyplom MBA to przepustka do rad nadzorczych spółek Skarbu Państwa: link
(4) Źródło: Nadzorcze.edu.pl. Podstawowe informacje o egzaminie dla kandydatów na członków rad nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa: link
(5) Źródło: LEX.pl. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 marca 2003 r. w sprawie przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego na stanowisko członka zarządu w niektórych spółkach handlowych: link
(6) Źródło: Credit Suisse Research Institute. The CS Gender 3000: Women in Senior Management: link
